Raadsvoorstel 2016-75 Principebesluit Herindeling Giessenlanden/Molenwaard

Fractie in actie geplaatst op dinsdag 4 oktober 2016 door Fractievoorzitter

Trefwoorden: giessenlanden, herindeling, molenwaard

Wij hebben vanavond een opiniërende raadsvergadering, een vergadering die niet vaak voorkomt, in ieder geval heb ik een dergelijke vergadering niet eerder meegemaakt in mijn 6,5 jaar als raadslid. Een paar kilometer verderop westelijk heeft de raad van Molenwaard een vergelijkbare vergadering. Een vergadering die inzicht moet geven in de overwegingen en voorlopige standpunten van de verschillende fracties over het onderhavige raadsvoorstel: Principebesluit Herindeling Giessenlanden/Molenwaard. Een belangrijk voorstel en besluit, waarschijnlijk het belangrijkste in de historie van Giessenlanden. We wisselen meningen uit en discussiëren erover, maar besluiten nog niet. Dat doen we naar verwachting op 22 november, hoewel er na deze avond wel een beeld zal zijn van hoe de bal gaat rollen.
 
Laat ik u deelgenoot maken van de overwegingen van de VVD-fractie:
Nu bijna 4 jaar geleden, in 2012, schreef ik een column voor de VVD-website met als titel “Komt het ooit zover?” Het was een beschouwing over de discussie in de AV-regio die toen gaande was over de bestuurlijke toekomst van de 8 gemeenten die destijds de AV-regio vormden: Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Leerdam, Zederik, Nieuw-Lekkerland, Liesveld, Graafstroom en Giessenlanden. Ik zag als stip op de horizon de vorming van één gemeente die ik in mijn column gemakshalve ‘Waardlanden’ noemde. Het leek mij een goede zaak om te komen tot deze ene gemeente Waardlanden, omdat er dan sprake zou zijn van:
  1. een afname van de bestuurlijke drukte door minder gemeenschappelijke regelingen en overlegorganen;
  2. de democratische legitimiteit zou worden versterkt door het in ere herstellen van het budgetrecht van de raad;
  3. de mogelijkheid om besparingen te realiseren door fors minder bestuurders, raadsleden en ambtenaren; en
  4. dat er dan sprake zou zijn van een versterking van de kwaliteit van de dienstverlening door investering in innovatie.
Ik sloot mijn column destijds af me de woorden: “Er zal nog heel wat water door de Merwede, Lek, Linge en Giessen stromen voordat er sprake is van een gemeente Waardlanden.”
 
A4
We zijn nu vier jaar verder, het water door de rivieren heeft rijkelijk gestroomd, uren tot dagen is er vergaderd, diverse onderzoeken zijn gedaan en dikke rapporten zijn verschenen. Duidelijk is dat er geen gemeente Waardlanden komt, in de omvang zoals ik hem 4 jaar geleden wenselijk achtte: Leerdam en Zederik gaan samen met Vianen de gemeente Vijfheerenlanden vormen, Gorinchem hecht aan zijn zelfstandigheid, en Hardinxveld-Giessendam gaat ambtelijk samenwerken met de Drechtsteden en blijft bestuurlijk ook zelfstandig.
 
Wat komt er dan wel? Een halve gemeente Waardlanden, 4 van de 8 toenmalige gemeenten gaan samen, althans als wij (en onze vrienden aan de overkant) ‘ja’ zeggen tegen het voorstel van het college aan de Raad om Giessenlanden en Molenwaard samen te voegen. Gaan we dat doen, willen wij als VVD-fractie ‘ja’ zeggen tegen het voorstel? Dat hoort u zo.
 
Eigenheid kernen
Eerst een paar opmerkingen c.q. vragen over het raadsvoorstel en concept-raadsbesluit. Ten eerste, in de eerste overweging bij het besluit wordt aangegeven dat Giessenlanden en Molenwaard veel overeenkomsten en verwantschappen kennen: maatschappelijk en ruimtelijk-landschappelijk. Dat kunnen wij als VVD onderschrijven, maar wij vinden het jammer dat in de overwegingen niet is meegenomen dat er ook zeker verschillen bestaan. Met name ten aanzien van de meer christelijk-conservatieve signatuur van Molenwaard en daar tegenover het meer christelijk sociaal-liberale accent van Giessenlanden. In het raadsvoorstel wordt dat wel genoemd, echter zonder dat daar nader op wordt ingegaan. Mits de eigenheid van de kernen ook op dit punt wordt gerespecteerd, en het nieuwe gemeentebestuur de verschillen in identiteit van de kernen tot uitgangspunt van beleid neemt, hoeft dat wat de VVD betreft geen groot beletsel te zijn om te komen tot herindeling.
 
De politieke wil
Als we kijken naar het uit drie delen bestaande meerwaarde-onderzoek dan zijn we blij met de verhelderende bevindingen die in het bureau-onderzoek zijn gepresenteerd, waarvan een aantal als aandachtspunten belangrijk is voor onze toekomst. Als voorbeeld hiervan: de verwachte vergroting van de afstand tussen inwoners en gemeente. Het is onze gezamenlijke uitdaging om het ongelijk van deze bevinding aan te tonen, in ieder geval dat wij onze uiterste best doen om de afstand zo minimaal mogelijk te houden. Met het gerichte kernenbeleid, het nabije bestuur en de innovatieve dienstverlening moet dat naar onze mening mogelijk zijn. Wij kunnen ons vinden in de conclusie dat niet is aangetoond dat er doorslaggevende argumenten zijn om voor of tegen een herindeling te zijn. Het gaat uiteindelijke om de politieke wil: ‘hier vind je wat, daar laat je wat.’
 
Gemeentelijke heffingen
De geactualiseerde tweede herindelingsscan van de provincie heeft laten zien dat wij volgens de huidige cijfers een kleine lastenverhoging krijgen voor de inwoners van Giessenlanden met 2,2%. U weet: lastenverhogingen staan zelden of nooit in ons verkiezingsprogramma, maar als de trend zich voortzet gaan de cijfers misschien naar 0% of nog lager, want de eerste herindelingsscan liet een lastenstijging zien met 5,9% voor de inwoners van Giessenlanden. Da’s toch al een verbetering met 3,7% punt. Hopelijk zet deze trend zich dus voort, want wij hebben begrepen dat de septembercirculaire ruimte biedt om de belastingen momenteel helemaal niet te verhogen vanwege een verhoogde rijksuitkering, een verhoging die neem ik aan ook voor Molenwaard geldt, en hopelijk ook voor de toekomst. Vraag is wel of we nu jaarlijks een update krijgen van de herindelingsscan, dat horen wij graag? Op de gezamenlijke informatieavond van 21 september hebben wij gevraagd naar de weerstandsratio van de nieuw te vormen gemeente. Het antwoord kwam toen niet, maar is nu opgenomen in de stukken en bedraagt 5,1. Wij horen het graag hoe de bepaling van de hoogte van deze ratio tot stand is gekomen, want wij kunnen deze op basis van de huidige informatie niet herleiden.
Het is overigens wel plezierig dat ook in de nieuwe situatie de weerstandratio als ‘uitstekend’ mag worden gekwalificeerd.
 
Entiteit
Nemen we het participatietraject in ogenschouw, dan vinden we het jammer dat er onder de bevolking van zowel Molenwaard als Giessenlanden relatief weinig interesse is geweest voor dit onderwerp. De deelname aan de online-enquête is beperkt geweest (nog geen 2 %) en de bewonersavonden zijn niet druk bezocht. Daarbij is het opvallend te noemen dat een flink deel van de respondenten van de enquête een fusie eigenlijk niet zit zitten. Maar verbaast dat ons? Eerlijk gezegd niet echt. Als burger is het vooral belangrijk dat je directe leefomgeving prettig, veilig en sociaal is, met voldoende voorzieningen en tot welke juridische entiteit je dan behoort, komt dan een paar plaatsen lager op de ladder. We nemen de resultaten van dit onderzoek serieus, maar willen die ook relativeren. Het is immers in het algemeen zo dat die mensen die vinden dat we als bestuur wel goed bezig zijn, zelf weinig noodzaak zien om zich te laten horen.
 
Economische ontwikkeling
De ondernemersavond in Nieuwpoort heeft een aantal waardevolle aandachtspunten opgeleverd die wij ons ter harte moeten nemen bij de fusie: krachtige samenwerking tussen ondernemers en gemeente gericht op het op de kaart zetten en houden van de economische ontwikkeling in de Alblasserwaard. Goede communicatie is hierbij van cruciaal belang en zal waar mogelijk ‘verminderde regeldruk’ een belangrijk item zijn. Wij als VVD zijn het hier van harte mee eens en het is dan ook goed te lezen dat na een besluit tot herindeling de huidige bestaande Taskforce Economische Ontwikkeling in Molenwaard kan worden uitgebreid met Giessenlandse ondernemers.
 
Reden(en)
Dan nog iets anders, iets kritischer. Waar we graag nog verduidelijking op willen zijn twee punten. Ten eerste, als wij het voorstel en ook de verschenen publicaties in de regionale kranten door de oogharen beschouwen dan lijkt het argument “ambtelijke kwetsbaarheid” de belangrijkste reden te zijn voor Giessenlanden om over te gaan tot de herindeling. Is dat zo, is dat de belangrijkste reden? En graag krijgen wij uitgelegd welke ‘ambtelijke kwetsbaarheid’ wordt bedoeld, zeker tegen het licht van het bestaan van diverse ambtelijke en bestuurlijke samenwerkingsverbanden zoals AVRES en de vorig jaar overgedragen VTH-taken naar de Omgevingsdienst. Waar zit ‘m nu, dan wel in de nabije toekomst de organisatorische pijn voor Giessenlanden? We horen het graag. Graag ook uw reactie op de vraag of deze ‘ambtelijke kwetsbaarheid’ nu maakt of de herindeling ‘wenselijk’ of ‘noodzakelijk’ is.
 
Wanneer
Een tweede punt waarop wij verduidelijking willen is waarom in het raadsvoorstel van Molenwaard sprake is van verschillende samenvoegingsdata en bij Giessenlanden niet. Er wordt daar gesproken over 2020 en zelfs 2023. Het is niet in het concept-besluit opgenomen, maar waarom wel in het voorstel van Molenwaard? Het brengt ons wat in verwarring. Als wij zouden besluiten tot een herindeling in 2019, en Molenwaard, onverhoopt, in 2023, wat gaan we dan die tussenliggende vier jaar doen? Laat helder zijn, wij hechten aan de datum van 1 januari 2019, zodat dit besluit geen thema kan zijn bij volgende verkiezingen.
 
Keuze
Zoals duidelijk is uit mijn inleiding was fusie met Molenwaard alleen niet onze ideaal-variant, maar samengaan met de helft is beter dan niets. ‘Een half ei is beter dan een lege dop’. Dat klinkt misschien wat plat en simpel, maar dat is zoals wij er tegenaan kijken. Molenwaard en Giessenlanden gezamenlijk zullen naar onze mening een sterke gemeente vormen, zoals dit eerlijk en evenwichtig is verwoord in het raadvoorstel en raadsbesluit.
 
Ondernemend & Samenredzaam
Een krachtige gemeente met 43.500 inwoners, met een stevige positie in de regio en met een robuuste financiële basis die in staat moet zijn om de uitdagingen van de toekomst op financieel-economisch, ruimtelijk en sociaal gebied stevig te kunnen regisseren. En waarbij wat de VVD betreft voor de nieuwe gemeente en gemeenschap ook geldt: ondernemend en samenredzaam. De keuzes die andere gemeenten hebben gemaakt om wel of niet te herindelen zijn voor ons realiteit, en wij willen er als VVD actief aan bijdragen om van de herindeling Giessenlanden-Molenwaard een succes te maken. Vooral de eerste vier onder a t/m d genoemde succesfactoren in het besluit zijn als ‘weloverwogen’ en daarmee als ‘realistisch ambitieus’ te kwalificeren. Daar zijn wij het hartgrondig mee eens.
Succesfactor e ‘het opstellen van een strategische visie met investeringsprogramma’ is naar onze mening van een andere orde, en eerder een uitwerking van de succesfactoren a t/m d. Daar horen wij graag uw reactie op. Dan horen we ook graag of de succesfactoren ook als ‘kritisch’ te bestempelen zijn in de zin van ‘niet gehaald is dus geen succes’, en op welke manier u denkt de succesfactoren te operationaliseren in KPI’s (kritieke prestatie-indicatoren). Anders gezegd: hoe gaan we meten of één en ander succesvol verloopt?
 
Inbreng
Wij hebben veel waardering voor iedereen die een actieve rol heeft gespeeld in het proces tot op heden en er aan heeft bijgedragen om dit voorstel tot stand te brengen. Onze dank aan de burgers, ondernemers, ambtenaren, college en collega-raadsleden. Een bijzonder woord van dank is op zijn plaats voor burgemeester Ten Kate, die als portefeuillehouder een voorbeeldige voortrekkersrol heeft gespeeld en dat nog steeds doet. Hartelijk dank daarvoor. Volledigheidshalve meld ik u dat de VVD-Giessenlanden in haar najaar ledenvergadering dit voorstel op de agenda heeft staan. Of dat aanleiding geeft tot gewijzigde inzichten of standpunten verneemt u op 22 november.
 
Molenlanden?
En oh ja, als afsluiter… vorige week lazen we in de Gorcumse Courant en Het Kontakt de mogelijk nieuwe naam van de nieuwe gemeente: Giessenwaard, Molenlanden of Alblasserwaard. Als we zouden moeten kiezen tussen die drie dan gaat onze voorkeur uit naar Molenlanden. Daar hebben we twee redenen voor. In de eerste plaats omdat enerzijds de nieuwe gemeentegrenzen zich verder uitstrekken dan het stroomgebied van de Giessen, maar anderzijds minder ver gaan dan het oorspronkelijke gebied van de Alblasserwaard. Om die reden vallen zowel Giessenwaard en Alblasserwaard af en blijft Molenlanden over. Maar er is ook een tweede, positief geformuleerde reden waarom het ‘Molenlanden’ zou kunnen worden en dat ligt hem in de kracht van de recreatief-toeristische en daarmee economische potentie van Kinderdijk, wat naar ons oordeel één van de belangrijkste speerpunten van de nieuwe gemeente zou moeten worden. En bovendien, verspreid in Giessenlanden staan ook hele mooie molens (o.a. Molen Jan van Arkel, Oudendijkse molen-Hoornaar), Scheiwijkse molen-Hoornaar) en Boterslootse molen-Noordeloos)). Het is dan mooi dat die kracht ook in de naam van de nieuwe gemeente tot uiting komt: gemeente Molenlanden. Dank u.
 
Bram Visser, fractievoorzitter VVD-Giessenlanden
4 oktober 2016

 

Laat een reactie achter

Naam:
*
E-mail:
*
Titel:
Reactie:
*

Reacties op 'Raadsvoorstel 2016-75 Principebesluit Herindeling Giessenlanden/Molenwaard' (0)

Voeg toe aan Delicious Voeg toe aan Facebook Voeg toe aan Linked In Voeg toe aan NUjij Voeg toe aan Technorati Voeg toe aan Twitter 
© 2018 VVD Giessenlanden  |  Colofon  |  RSS | Sitemap